Büyükbaş veteriner programı

Saha hekimliğinin pet kliniğinden farkını ve büyükbaş çalışan bir hekimin yazılımda nelere bakması gerektiğini anlatıyoruz.

Son güncelleme: 5 dk okuma


Ahırda kulak küpeli bir ineğin yanında telefonuna kayıt giren saha veteriner hekimi

Büyükbaş veteriner programı arayan hekimin işi, masası kliniğin içinde duran meslektaşınınkine benzemez. Hasta size gelmez, siz hastaya gidersiniz. Muayene ahırda yapılır, kayıt arabada tutulur, ödeme çoğu zaman o gün alınmaz. Pet kliniği düşünülerek tasarlanmış bir program bu düzene uymakta zorlanır. Bu sayfada farkların nerede olduğunu ve yazılım seçerken neye bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Büyükbaş hekimliği pet kliniğinden nerede ayrılır?

KonuPet kliniğiBüyükbaş hekimliği
MüşteriHayvan sahibi, bir iki hayvanİşletme; onlarca, yüzlerce hayvan
Hayvan kimliğiİsim, mikroçipKüpe numarası
Çalışma yeriKlinikAhır, mera, yol
İşlemTek hayvanaÇoğu zaman gruba veya sürüye
Takip konusuAşı takvimiÜreme döngüsü, sürü sağlığı
ÖdemeÇoğunlukla peşinAçık hesap, dönemsel tahsilat
Resmi kayıtSınırlıHayvan kayıt sistemine bildirim

Bu tablodaki her satır, yazılımda ayrı bir ihtiyaca karşılık gelir.

İşletme bazlı kayıt

Büyükbaşta müşteri bir kişi değil, bir işletmedir. Kartta işletme sahibinin adı ve telefonu kadar köyü, işletme numarası, ahıra nasıl gidileceği ve işi fiilen yürüten kişinin (bakıcı, oğul, kâhya) telefonu da durmalıdır. Aradığınızda telefonu açan kişi çoğu zaman faturayı ödeyen kişi değildir.

İşletmenin altında hayvanlar listelenir. Yüz başlık bir işletmede hayvan listesi süzülebilir olmalıdır: sağmallar, düveler, buzağılar, gebe olanlar, tedavi görenler. İşletme kartını açtığınızda son ziyarette ne yapıldığını ve açık hesabın ne olduğunu tek bakışta görmek istersiniz, çünkü o karta genellikle ahırın kapısında, telefondan bakarsınız.

Küpe numarası ile hayvan takibi

Ahırda kimse ineği adıyla aramaz. Kayıt küpe numarasıyla tutulur ve arama da küpe numarasıyla yapılır. Programda bakacağınız noktalar:

  • Küpe numarasının son birkaç hanesini yazarak hayvanı bulabiliyor musunuz? Sahada kimse numaranın tamamını tuşlamaz.
  • Aynı hayvanın bütün geçmişi (tedavi, aşı, tohumlama, doğum) tek kartta duruyor mu?
  • Hayvan satıldığında, kesime gittiğinde veya öldüğünde kart pasife alınabiliyor, geçmişi korunuyor mu?
  • Yeni doğan buzağı anasının kaydıyla ilişkilendirilebiliyor mu?

Hayvan listesini tek tek elle girmek büyük işletmelerde günler alır. Listeyi toplu içe aktarma imkânı olup olmadığını baştan sorun.

Sürü işlemleri

Aşılama günü kırk hayvana aynı aşıyı yaparsınız. Programın sizden kırk ayrı kayıt açmanızı beklemesi, o kaydın hiç açılmayacağı anlamına gelir. Sürü işlemi dediğimiz şey şudur: işletmeyi seçersiniz, hayvanları veya grubu işaretlersiniz, işlemi ve kullanılan ürünü bir kez girersiniz. Kayıt her hayvanın kartına işlenir, stoktan toplam miktar düşer, işletmenin hesabına tek kalem borç yazılır.

Aynı mantık şap ve benzeri program aşılamaları, parazit uygulamaları, tırnak bakımı ve toplu gebelik muayenesi için de geçerlidir. Demoda bu senaryoyu mutlaka canlandırın.

Tohumlama ve gebelik takibi

Suni tohumlama yapan hekim için işin kalbi burasıdır. Bir ineğin üreme kaydı tek bir tarihten ibaret değildir, bir zincirdir: kızgınlık, tohumlama, gebelik muayenesi, kuruya çıkarma, doğum. Halkalardan biri unutulursa işletme bir döngü, yani haftalar kaybeder; bunun hesabını da size sorar.

İyi bir kayıt düzeninde her tohumlamada şunlar yazılır: tarih, hayvanın küpe numarası, kullanılan spermanın boğası, kaçıncı tohumlama olduğu ve uygulayan hekim. Program bu kayıttan sonraki adımları kendisi çıkarabilmelidir:

  • Gebelik muayenesi zamanı gelen hayvanların listesi.
  • Tohumlamadan sonra yeniden kızgınlık gösterip dönen hayvanlar.
  • Tahmini doğum tarihi ve buna göre kuruya çıkarma zamanı.
  • Birkaç tohumlamaya rağmen gebe kalmayan, ayrıca ilgilenilmesi gereken hayvanlar.

Sabah yola çıkmadan “bugün hangi işletmede hangi hayvana bakacağım” sorusunun cevabını telefonda hazır bulmak, saha hekimliğinde bir programdan beklenecek en somut faydadır. Hatırlatma mantığının genel işleyişini aşı hatırlatma programı sayfasında anlattık; aynı düzen üreme takibine de uygulanır.

Sahada mobil kullanım ve zayıf internet

Büyükbaş hekimi kaydı ya o an telefondan girer ya da hiç girmez. Akşam eve dönünce defterden bilgisayara geçirilecek kayıtlar birikir ve bir noktada bırakılır. Bu yüzden mobil kullanım bir ek özellik değil, ön şarttır.

Bakmanız gerekenler:

  • Telefonda uygulama veya mobil uyumlu ekran var mı, sık yaptığınız işlem kaç dokunuşta bitiyor?
  • Eldivenli, kirli elle, güneş altında kullanılabilecek kadar sade mi?
  • Bağlantı zayıfken ne oluyor? Yarım kalan kayıt kayboluyor mu?
  • Program çevrimdışı çalışıyor mu? Çalışmıyorsa bunu baştan bilin.

Bulut tabanlı programların çoğu internet ister. Bu bir kusur değil, bir tasarım tercihidir; karşılığında veriniz her cihazda günceldir ve yedeği kendiliğinden alınır. Ama çalıştığınız bölgede ahırların yarısında telefon çekmiyorsa, kendinize bir düzen kurmanız gerekir: işlemi kısa notla alıp köy çıkışında bağlantı gelince girmek gibi. Bu konunun artılarını ve eksilerini bulut veteriner programı sayfasında ele aldık.

Veresiye ve sezonluk tahsilat

Büyükbaş hekimliğinde peşin ödeme istisnadır. İşletme sahibi süt parasını aldığında, hayvan sattığında veya hasattan sonra öder. Bu düzeni değiştiremezsiniz, ama yönetebilirsiniz.

Programda arayacağınız şey düzgün bir açık hesap (cari) takibidir:

  • Her işlem, işletmenin hesabına tarihiyle ve dökümüyle borç yazılır.
  • Kısmi ödeme alınabilir; kalan bakiye doğru hesaplanır.
  • İşletme sahibine dökümlü hesap ekstresi verilebilir veya gönderilebilir.
  • Borcu belli bir tutarı veya süreyi aşan işletmeler listelenebilir.
  • İsterseniz borç hatırlatma mesajı gönderilebilir.

Ekstrenin dökümlü olması önemlidir. “Geçen bahar şu ineğe ne yapmıştın?” sorusuna tarih, küpe numarası ve işlemle cevap verebildiğinizde tahsilat görüşmesi pazarlığa dönmez.

Kullandığınız ilaç ve aşıların maliyeti de bu hesabın öbür yüzüdür. Arabanızda taşıdığınız stoku izlemek için veteriner stok takibi sayfasına göz atabilirsiniz.

Tarbil ve resmi kayıtlar

Büyükbaş hayvanlar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bilgi sistemlerinde kayıtlıdır ve yaptığınız bazı işlemlerin bu sistemlere işlenmesi gerekir. Sahada çalışan hekimin şikâyeti bellidir: aynı bilgiyi önce kendi kaydına, sonra resmi sisteme ikinci kez yazmak.

Tarbil entegrasyonu olan bir program bu çift girişi azaltmayı hedefler. Ancak “entegrasyon var” cümlesi tek başına yeterli bilgi değildir. Şunları sorun: hangi işlem türleri kapsanıyor, aktarım kendiliğinden mi yoksa sizin onayınızla mı oluyor, hangi cihaz ve tarayıcıda çalışıyor, sisteme giriş nasıl yapılıyor? En sağlıklısı, demoda kendi sık yaptığınız bir işlemi baştan sona göstermelerini istemektir.

Büyükbaş veteriner programı seçerken kontrol listesi

  • Müşteri kaydı işletme bazlı; işletme numarası ve birden fazla iletişim kişisi girilebiliyor.
  • Hayvanlar küpe numarasıyla aranıyor; kısmi numara ile bulunabiliyor.
  • Tek işlem birden fazla hayvana toplu uygulanabiliyor.
  • Tohumlama kaydı ve buna bağlı hatırlatmalar var.
  • Telefonda rahat kullanılıyor; bağlantı koşulları açıkça belirtilmiş.
  • Açık hesap, kısmi tahsilat ve dökümlü ekstre var.
  • Tarbil entegrasyonunun kapsamı demoda gösterildi.
  • Hayvan listesi toplu içe aktarılabiliyor; veriniz dışa aktarılabiliyor.

Genel seçim ölçütleri için veteriner yazılımı nasıl seçilir rehberine bakabilirsiniz.

Kolayvet’in büyükbaş programı

Bu siteyi hazırlayan ekibin ürünü olan Kolayvet’in büyükbaş çalışan hekimler için ayrı bir programı var. Programda tohumlama kaydı, Tarbil entegrasyonu, alacak takibi ile müşteri hesap ekstresi ve iOS ile Android için hekim mobil uygulaması bulunuyor. Ayrıntıları Kolayvet özellikler sayfasında inceleyebilirsiniz.

Açıkça söylemek gereken bir nokta: Kolayvet bulut tabanlıdır ve internet bağlantısı olmadan çalışmaz. Bağlantının hiç olmadığı ahırlarda kaydı bağlantıya döndüğünüzde girmeniz gerekir.

Sık sorulan sorular

Pet klinikleri için yazılmış bir program büyükbaş hekimliğinde iş görür mü?

Kısmen. Müşteri kartı, satış ve kasa ortaktır. Ama kayıt işletmeye ve küpe numarasına göre tutulamıyorsa, tohumlama geçmişi izlenemiyorsa ve açık hesap düzgün yürümüyorsa işin asıl kısmı yine defterde kalır.

Ahırda internet çekmiyorsa ne olur?

Bulut tabanlı programlar bağlantı ister. Seçmeden önce programın çevrimdışı çalışıp çalışmadığını açıkça sorun. Çalışmıyorsa bağlantısız yerde kısa not alıp bağlantıya döndüğünüzde kaydı girmek gibi bir çalışma düzeni kurmanız gerekir.

Tarbil entegrasyonu tam olarak ne işe yarar?

Amaç, aynı bilgiyi hem kendi programınıza hem resmi sisteme iki kez yazmamaktır. Entegrasyonun hangi işlemleri kapsadığı ve nasıl çalıştığı programdan programa değişir; demoda kendi yaptığınız işlemler üzerinden göstermelerini isteyin.

Veresiye takibini programdan yürütmek tahsilatı gerçekten kolaylaştırır mı?

Program kimseye borcunu ödetmez, ama kimin ne kadar ve ne zamandan beri borçlu olduğunu tartışmasız hale getirir. İşletme sahibine dökümlü ekstre gösterebilmek, hasat veya süt parası döneminde tahsilat görüşmesini kısaltır.

Tek başına sahada çalışan bir hekim için program fazla mı?

Tek başına çalışan hekim, unuttuğu kaydı hatırlatacak kimsesi olmayan hekimdir. Tohumlama tarihi, gebelik kontrolü ve açık hesap sayısı arttıkça defter yetmez olur. Telefondan kullanılabilen sade bir program bu yükü taşır.